Vir prosthesi instructus hodie mane obvius, oratio facta impeccabilis, et Cyrano verba sua in umbra sufflans. Brevis meditatio de intelligentia artificiali tamquam linguae prosthesi, et de eo quod verba sua commodare forsitan de conscientia dicat.
Vir incessu paulum inaequali ante me graditur, festinans, ad congressum qui soli sibi debetur conversus. Prosthesim biomechanicam recentem gerit, quae mutationes momento temporis efficere potest, quales ne decem quidem ante annos concipi poterant. Oculus non exercitatus vix discrimen animadverteret, inter tot praetereuntes.
Cogito necessario de omnibus incommodis quae societas nostra hodierna levare, immo tollere prorsus, potest. Quo gaudeo, et ad artem meam redeo, ad ea quae secum fert in colloquiis cum collegis, clientibus, amicis. Aliquot iam annos, praesertim his proximis mensibus, animadverto scribendi qualitatem multum melioratam esse: syntaxis et orthographia saepissime sine vitio sunt. Nempe beneficium intelligentiae artificialis.
Olim voluptati erat calamum elegantem agnoscere. Hodie norma fit, quod nonnulli animi tristiores dolent. Redit tunc mihi, velut echo, vir ille hodie mane obvius: prosthesis novissimae gratia, novas regiones peragrare potuit, ad res, ad homines accedere, quae aliter ei difficillima fuissent.
« Limites linguae meae limites mundi mei significant. » Wittgenstein, Tractatus, 5.6.
Wittgenstein iam scripserat: « Limites linguae meae limites mundi mei significant » (Tractatus, 5.6). Non aliter quam illi fines corporei, sive aditu pervii sive non, prout prosthesim quis gerit. Iis quibus educatio apta non contigit, quaedam loquendi forma inepta esse potest, immo verum significatum praeterire, vel etiam risui esse, tantum sociales indices implacabiles manent.
Vere, intelligentia artificialis hic bonum est: quot cogitationes fecundae ad ipsum eloquendi limen haeserunt? Ob formam potius quam substantiam contemptae? Intelligentia artificialis hic partes splendidas agit: eam tamquam revelatorem quendam video.
Cyrano, seu amor per procurationem
Sane, modus rei semper interest: usurpatio autem semper in insidiis latet. Redit mihi in mentem Cyrano de Bergerac (CdB), et partes quas in necessitudine Roxanae et Christiani egit. Cyrano se nimis deformem esse putabat quam ut amaretur. Quod psychologice mirum est: hoc solum dolo sibi licet amare sine reiectionis periculo. Verba sua commodando, amorem suum per procurationem vivit, sibi concedens ut ab illa ametur, etiamsi vultus quem illa aspicit non suus sit.
A Golem ad Frankenstein, limes carne factus
Restat, ut hunc articulum iam nimis longum claudam (lector, gratias ago patientiae tuae), quaestio: nonne verba sua commodare est iam, aliquo modo, se ipsum commodare? Et nonne haec quaestio est, denique, quaestio ipsius conscientiae? Golem, iam pridem, non nisi verbo in fronte insculpto vivebat, verbo quod eum animabat et cuius deletio eum necabat. Nonne hoc est, ad litteram, limes ille Wittgensteinianus carne factus? Et Frankensteinii creatura, quae sola loqui discit homines observando et libros eorum legendo, eloquens fit, quin tamen hoc eam a reiectione servet, quasi Cyrano iam clam Mariae Shelley fabulam obsideret. A Golem ad Frankenstein, usque ad instrumenta nostra computandi potentissima, nonne iam adsunt, in hoc, aliqua conscientiae vestigia? Et post unamquamque harum figurarum, eadem intelligentia quae verba sua commodat sine vultu suo umquam ostendendo.
Quid si, denique, illa Cyranonem ipsum incarnaret?
Cogitatio, intuitus, sermo prolongandus?
Meditationes nostrae saepe ex colloquio nascuntur. Si haec cogitationem quandam genuit, libenter eam tecum prosequemur.
Nobiscum colloquere